Kira Tespit Davasında Hakkaniyet İndirimi ve Brüt Kira Bedeli (Yargıtay 3. HD)

Kira artışında anlaşamayan taraflar için en önemli yol kira tespit davasıdır. Ancak mahkeme yeni kira bedelini nasıl belirler? Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 05.05.2026 tarihli kararı, işyeri kirası üzerinden bu sorunun cevabını ayrıntılı bir şekilde gösteriyor. Aşağıda kararın verdiği mesajı ve bizim yorumumuzu özetliyoruz.

Olay kısaca ne?

Aynı yapıdaki bağımsız bölümlerin (dükkânların) malikleri, kiracı şirkete karşı belirli bir kira dönemi için kira bedelinin tespitini istemiştir. Mahkemeler bilirkişi raporuna dayanarak yeni kira bedelini belirlemiş, belirlenen bedelden hak ve nesafet (hakkaniyet) indirimi yapmıştır. Kiracı şirket kararı temyiz etmiştir.

Kararın ana noktaları

• Malik, mülkiyet hakkına dayanarak tespit davası açabilir. Davacılar bağımsız bölümlerin ayrı ayrı malikleri oldukları için, kendi dükkânları bakımından kira tespit davası açma hakkına sahip kabul edildi.
• Bilirkişi raporu tespit ilkelerine uygun olmalı. Yargıtay, hükme esas alınan raporun kira tespiti ilkelerine uygun düzenlendiğini ve kiralananın halihazırdaki durumuna göre değerlendirme yapıldığını belirterek bu yöndeki itirazları yerinde görmedi.
• Hak ve nesafet indirimi uygulanıyor. Bilirkişi raporunda belirlenen bedel üzerinden hak ve nesafet indirimi yapılması yerinde bulundu. İndirim oranı her dosyaya göre değişir; mahkemelerin takdirindedir.
• Sözleşmede artış hükmü varsa bedel dönem başından geçerlidir. Kira sözleşmesinde artış hükmü bulunduğundan, belirlenen bedel ilgili dönemin başından itibaren geçerli kabul edildi.
• Bedel brüt gösterilmeli. Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde, hükmedilen kira bedelinin brüt olarak gösterilmesi gerektiği belirtildi; Yargıtay da karardaki gerekçeyi doğru bularak onadı.

Bizim yorumumuz: kiraya veren ve kiracı ne yapmalı?

• Kiraya verenler için: Dava açmadan önce sözleşmenin artış hükmünü ve dava açma süresini kontrol edin. Gerçekçi bir emsal çalışması yapılması, indirim sonrası beklentinin yönetilmesi açısından önemlidir. Kira artış oranının nasıl belirlendiğini ve beş yılı aşan kira ilişkilerinde tespit davasını ayrıca anlattık.
• Kiracılar için: Bilirkişi raporuna emsal, konum ve kiralananın durumu yönünden somut itirazlar sunun. Hak ve nesafet indirimi kendiliğinden gelen bir hak değil, mahkemenin dosyadaki duruma göre kullandığı bir takdirdir.
• İki taraf için: Davaya girmeden önce yaklaşık bir artış tutarını görmek için güncel kira artış hesaplama aracımızı kullanın.

Manisa’da kira tespit davası, kira artışı uyuşmazlığı ya da tahliye konusunda bilgi almak için görüşme talebi oluşturabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme ve karar yorumudur; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tespit edilecek bedel, her dosyada bilirkişi raporu ve mahkemenin takdirine göre ayrı belirlenir.