Velayet Davası Reddedilince Kişisel İlişki Süresi Temyizde Değişir mi?

Dosyada anne, çocuğun velayetinin babadan kendisine geçmesini talep etmiştir. Karar metnine göre ortak çocuk 2015 doğumludur ve velayet babadadır. İlk derece mahkemesinin kararı bölge adliye mahkemesi önünde istinaf edilmiş, istinaf mahkemesi velayetin değiştirilmesi talebinin reddine ilişkin başvuruyu esastan reddetmiştir. Kişisel ilişki yönünden ise istinaf taleplerini kısmen kabul ederek yeni bir düzenleme yapmıştır (03.10.2025 tarihli ek karar). Anne vekili hem velayet talebinin reddini hem de kişisel ilişkinin süresini temyiz etmiştir.

Karar metninde bölge adliye mahkemesinin bulunduğu yer belirtilmediği için bu dosya Manisa'da görülmüş bir dava gibi okunmamalıdır. Yargıtay kararı, ilkesel yönüyle başka yerlerdeki benzer dosyalar için de yol gösterici olabilir.

Daire, velayetin değiştirilmesi davasını çekişmesiz yargı işlerinden saymış ve bu tür kararların temyiz edilemeyeceğini belirtmiştir. Çekişmesiz yargı, taraflar arasında klasik anlamda bir dava yürütülmeyen, hakimin çoğunlukla bir durumu düzenlediği iş türlerini ifade eder. Daire ayrıca bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararının kesin olarak verildiğini saptamıştır. Kesin karar, Yargıtay'a taşınamayan, yani bir üst mahkemede yeniden incelenemeyen karar demektir.

Bu nedenle annenin velayetin değiştirilmesine ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Buradaki ret, annenin taleplerinin esasen haksız olduğu anlamına gelmez. Yargıtay bu konuda esasa girerek bir değerlendirme yapmamış, yalnızca temyiz yolunun kapalı olduğunu tespit etmiştir. Daire ayrıca duruşma talebini de işin mahiyeti gereği reddetmiş ve dosyayı belgeler üzerinden incelemiştir.

Kararın asıl ilkesel kısmı kişisel ilişkiye ilişkindir. Daire, kişisel ilişki düzenlemesinde çocuğun menfaatleri yanında anne ve babanın evlat sevgisini yaşama duygusunun da önemli olduğunu belirtmiştir. Bu iki unsur birlikte değerlendirilerek çocuğun kişisel gelişimine en uygun düzenleme seçilmelidir. Başka bir ifadeyle çocuğun üstün yararı, kişisel ilişkide de temel ölçüttür; ancak ebeveynin çocukla bağ kurma ihtiyacı da gözetilir.

Somut olayda Daire, annenin çocukla görüşmesi için belirlenen saatlerin çocuğun yaşı ve eğitim hayatı birlikte düşünüldüğünde çocuğun menfaatine uygun olmadığı sonucuna varmıştır. Daha uygun süreli bir düzenleme yapılması gerektiğini, mevcut hükmün doğru olmadığını ve bozmayı gerektirdiğini belirtmiştir. Karar metninde önceki düzenlemenin saatleri yer almadığından, değişikliğin tam olarak ne kadar bir artış getirdiğini bu metinden söyleyemeyiz.

Daire yeni düzenlemeyi hükme kendisi yazmıştır. Velayeti babada olan çocuk için anne ile kişisel ilişki şöyle belirlenmiştir:

• Her ayın 2. ve 4. hafta sonlarında Cumartesi saat 10.00'dan Pazar saat 18.00'e kadar,
• Dini bayramların 2. günü saat 10.00'dan 3. günü saat 18.00'e kadar,
• Yarıyıl tatilinin ilk haftası Pazartesi saat 10.00'dan takip eden Pazar saat 18.00'e kadar,
• Her yıl Nisan ayına denk gelen bir haftalık okul ara tatilinin ilk Cumartesi günü saat 10.00'dan takip eden Cumartesi saat 18.00'e kadar,
• Her yıl Anneler Günü'nde saat 10.00'dan aynı gün saat 18.00'e kadar,
• Her yıl 1 Temmuz saat 10.00'dan 31 Temmuz saat 18.00'e kadar.

Daire ayrıca bu kişisel ilişki düzenlemesinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren, yani geçici bir önlem olarak uygulanmasına hükmetmiştir. Kişisel ilişkinin genel çerçevesini merak edenler için velayet davası ve kişisel ilişki düzenlemesi konusunu ayrıca ele aldığımız velayet davası ve kişisel ilişki düzenlemesi yazısına bakılabilir.

Yargıtay, kişisel ilişki hükmünü hatalı bulmasına rağmen dosyayı geri göndermemiştir. Gerekçesi, bu yanlışlığın giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmamasıdır. Bu durumda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar düzeltilerek onanabilir. Yani hüküm bozulup yeniden görülmek üzere iade edilmemiş, ilgili bent hükümden çıkarılıp yerine yeni düzenleme yazılmış ve karar bu değişiklikle onanmıştır. Bu yol, ek bir yargılama süresini ortadan kaldırdığı için pratikte önem taşır. Peşin alınan temyiz karar harcının da istek halinde temyiz edene iadesine karar verilmiştir.

Aşağıdaki değerlendirmeler kararın ne dediğinden ayrı olarak bizim yorumumuzdur ve her somut olayda aynı sonuç çıkmayabilir.

Bizim yorumumuz: Bu karar, velayet davası ile kişisel ilişki düzenlemesinin ayrı hukuki yollara tabi olabileceğini gösteriyor. Velayetin değiştirilmesi talebi reddedildiğinde istinaf kararı kesin olabiliyor. Buna karşın görüşme günleri ve saatleri ayrıca denetlenebiliyor. Bu nedenle istinaf aşamasında, çocuğun yaşı, okul düzeni, tatil dönemleri ve ebeveynler arasındaki mesafe gibi somut olguların dosyaya eksiksiz sunulması önemlidir. Çünkü temyiz imkanı her zaman açık olmayabilir ve kişisel ilişkiye ilişkin değerlendirme çoğunlukla bu olgulara dayanır.

Manisa'da bir aile mahkemesinde benzer bir uyuşmazlık yaşayanlar için de aynı ayrım geçerli olabilir. Velayetin kimde kalacağı sorusu ile çocukla görüşme düzeninin nasıl kurulacağı sorusu farklı değerlendirme ve kanun yolu kurallarına bağlı olabilir. Hangi kararın hangi yola tabi olduğu, dosyanın niteliğine ve güncel mevzuata göre ayrıca incelenmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınızda hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklı olduğundan, kendi durumunuz için bir avukata başvurmanız önerilir.

Bu inceleme, resmî karar metnine dayanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve büromuzca düzenli olarak gözden geçirilmektedir. Bir yanlışlık görürseniz lütfen bize bildirin.