Araç Değer Kaybı ve Hasar Bedeli Davasında Bilirkişi Raporu Yetersizse Ne Olur?

Davacının aracı, 24.11.2022 tarihinde çift taraflı bir trafik kazasında hasar gördü. Karşı aracın zorunlu trafik sigortası (ZMSS) bir sigorta şirketinde, ihtiyari mali sorumluluk sigortası (İMSS) başka bir şirkette yapılmıştı. İhtiyari mali sorumluluk sigortası, zorunlu sigortanın limitini aşan zararı karşılamak üzere yapılan ek sigortadır.

Davacı, önce şimdilik kaydıyla 15.000 TL hasar bedeli ve 150 TL araç değer kaybı istedi. Sonra ıslah dilekçesiyle talebini yükseltti. Islah, dava açıldıktan sonra talebin miktarını artırmak anlamına gelir. Yeni taleplerin tutarı 240.315,40 TL hasar bedeli ve 37.906 TL değer kaybıydı. Davacı, zararın önce zorunlu trafik sigortasından, bu sigortanın limitini aşan kısmın ise ihtiyari sigortadan ödenmesini istedi.

Sigortacılardan biri, davacıya zaten ödeme yaptığını ve sorumluluğunun ZMSS Genel Şartları ile sınırlı olduğunu söyledi. Onarımın orijinal parçalarla yapılması nedeniyle ödenen bedelin fahiş olduğunu, KDV'den sorumlu olmadığını ve kusur durumunun incelenmesi gerektiğini de ileri sürdü. Diğer sigortacı zamanaşımı savunmasında bulundu. Talebin öncelikle zorunlu sigortadan karşılanması gerektiğini ve başvuru ile bekleme süresine ilişkin usul kurallarına uyulmadığı takdirde talebin usulden reddi gerektiğini savundu.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti, 37.906 TL bakiye değer kaybı talebini kabul etti. Bakiye onarım bedeli talebini ise kısmen kabul etti ve fazlasını reddetti. Heyet, belirlediği tutarlar için yasal faize de hükmetti. İtiraz Hakem Heyeti de taraf itirazlarını reddetti. Bunun üzerine davacı, kararı Yargıtay'a taşıdı.

Davacının temyizdeki asıl şikayeti hasar bedeline ilişkindi. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce bir sulh hukuk mahkemesi aracı incelemiş, bir bilirkişi de hasarlı parçaları tespit etmişti. Davacıya göre iki rapor arasındaki farkın nedeni sadece parça iskontosu ve KDV değildi. Tespit raporundaki yaklaşık 20-25 hasarlı parça, hükme esas alınan raporda yer almıyordu. Bu parçaların neden dışarıda bırakıldığı da açıklanmamıştı.

Yargıtay, önce araçtaki hasarın nitelik ve niceliğinin özel ve teknik bilgi gerektirdiğini belirtti. Bu nedenle HMK m. 266 uyarınca gerçek zararın belirlenmesi için bilirkişi raporu alınması gerekiyordu. Kararda dikkat çeken olgular şunlardır:

• Sulh hukuk mahkemesindeki tespit dosyasında hasar bedeli KDV dahil 299.637,40 TL olarak belirlenmişti.
• Hakem Heyeti'nin aldığı 23.02.2024 tarihli sigorta eksperi raporu ise bazı hasarlı parçaları (stepne kapağı, havuz sacı, arka panel dış sacı, arka aks ve arka şase kolu gibi) hesaba katmadan hasarı KDV dahil 147.147,30 TL olarak hesapladı.
• Bu parçaların neden değerlendirme dışında kaldığı yeterince açıklanmamıştı.

Yargıtay'a göre bu rapor, bu haliyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildi. Dairenin ifadesiyle, dosyadaki raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek, ayrıntılı ve açıklamalı bir ek bilirkişi raporu alınması gerekiyordu. Eksik incelemeyle karar verilmesi doğru bulunmadı.

Hayır. Karar bir bozma kararıdır. Yargıtay, davacının temyiz itirazlarını kabul ederek İtiraz Hakem Heyeti kararını bozdu, peşin temyiz harcının istek halinde iadesine hükmetti ve dosyayı mahkemeye gönderdi. Yargıtay, hasar bedelinin 299.637,40 TL, 147.147,30 TL veya başka bir tutar olduğunu söylemedi. Yeniden yapılacak incelemenin sonucu da bu kararla belli olmuyor.

Karar metninde, temyiz sebeplerinin dışında araç değer kaybının hesaplanma yöntemine ilişkin ayrı bir değerlendirme de yer almıyor. Dolayısıyla bu kararı, değer kaybı hesabının nasıl yapılacağına dair genel bir ölçü olarak okumamak gerekir.

Bizim yorumumuz: Karar, bilirkişi raporunun sonucundan çok gerekçesinin denetlenebilir olması gerektiğini vurguluyor. Önceden yapılmış bir tespit raporu varsa ve yeni rapor onunla çelişiyorsa, farkın nedeni raporda açıkça gösterilmelidir. Fark sadece parça iskontosundan veya KDV'den mi doğuyor, yoksa bazı parçalar hesaba hiç alınmamış mı? Bu ayrım, raporun hükme esas alınıp alınamayacağını etkileyebilir.

Araç sahipleri açısından pratik ipucu, hasar tespitinin erken yapılması, hasarlı parçaların fotoğraf ve belgelerle kayda geçirilmesidir. Rapora itirazın da somut olması gerekir. Genel bir "rapor yanlış" ifadesi yerine, hangi parçaların eksik olduğu veya hangi kalemin neden hatalı hesaplandığı gösterilmelidir. Bu dosyada davacının eksik parçaları tek tek belirtmiş olması, bozma sonucuna giden süreçte önemliydi. Manisa'da trafik kazası geçiren bir araç sahibi için de aynı mantık geçerli olabilir. Ancak bu karar Manisa'daki bir uyuşmazlığa ait olarak sunulmamaktadır.

Değer kaybının nasıl hesaplandığını merak ediyorsanız araç değer kaybı hesaplama sayfasına, sürecin genel işleyişi için de trafik kazası sonrası araç değer kaybı yazımıza bakabilirsiniz. Her somut olayda araç, hasar, poliçe ve kusur durumu farklı olduğundan sonuç da değişebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Bu inceleme, resmî karar metnine dayanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve büromuzca düzenli olarak gözden geçirilmektedir. Bir yanlışlık görürseniz lütfen bize bildirin.